W Niemczech pracuje już ok. 200 tysięcy opiekunów z Europy środkowej i wschodniej. Polacy trafiają do Niemiec m.in. za pośrednictwem polskich i niemieckich agencji pracy, które kuszą ich nie tylko pieniędzmi, ale także legalną formą zatrudnienia, kursami językowymi i minimum formalności. Zainteresowanych pracą w opiece przybywa, tak jak i miejsc pracy w starzejącym się niemieckim społeczeństwie. Emocje studzi jednak polska prawniczka, dr Sylwia Timm, pracująca na co dzień w Berlinie, która przed podjęciem pracy w roli opiekuna... przestrzega. Jej zdaniem "praca ta obecnie nie podlega żadnej kontroli i nadzorowi, przez co jest ona szczególnie narażona na różne formy wyzysku".
Opiekunkaradzi.pl: Dlaczego odradza pani tej pracy? Czytając internetowe wpisy opiekunów można odnieść wrażenie, że w większości przypadków nie jest tak źle...
Dr Sylwia Timm: - Na dzień dzisiejszy, znając realia tej pracy i sytuację prawną osób świadczących tę pracę i formy ich zatrudnienia, odradzam podejmowania tej pracy dopóty, dopóki na rynku opieki domowej nie zostaną wprowadzone skuteczne mechanizmy nadzoru i kontroli pracy i zatrudnienia opiekunów domowych.
Co, pani zdaniem, grozi opiekunom?
- Osoby bez znajomości języka podejmujące pracę w domu prywatnym w opiece nad schorowanym lub/i niedołężnym człowiekiem bez odpowiedniego przygotowania zawodowego oferowanym mu przez agencje czy to polską czy niemiecką w systemie 24 godz./7 dni w tyg. powinny sobie zdawać sprawę, że to ogromne ryzyko przede wszystkim dla ich własnego zdrowia fizycznego i psychicznego.
Opieka w takiej formie jak jest praktykowana obecnie, nie podlega żadnej kontroli i nadzorowi ani ze strony polskich ani niemieckich organów kontroli zatrudnienia, dlatego jest ona szczególnie narażona na różne formy wyzysku, zarówno ze strony agencji, jak i rodzin.
To co pani radzi osobom chcącym pracować w opiece?
- Osobom, które widzą swoją przyszłość w tym zawodzie w Niemczech zalecałabym podjęcie nauki języka niemieckiego i zdobycie wykształcenia opiekuna medycznego w Polsce lub podjęcie kształcenia w zawodzie „Altenpfleger/Altenpflegehelfer” w Niemczech. Z takim przygotowaniem można śmiało szukać dobrej pracy w ośrodkach zajmujących się świadczeniem usług opiekuńczych, klinikach, szpitalach oraz punktach „Pflegedienst”.
A tym, którzy mimo wszystko chcą pracować przez polskie lub niemieckie agencje?
- Decydując się na tę pracę należy sobie zdawać sprawę, że podejmujemy pracę w branży, w której nasze prawa nie będą respektowane i nie podlegają skutecznej kontroli.
Opiekunowie nie walczą o swoje prawa?
- Znikoma ilość osób decyduje się na proces sądowy. Powody tego są bardzo różne i z reguły związane z dodatkowymi kosztami, które wiążą się z dochodzeniem swoich praw przed sądem.
Przykładowo agencje z reguły zawierają z opiekunami i opiekunami umowy zlecenia. Dochodzenie roszczeń wynikających z tych umów np. z tytułu niewypłaconego w całości lub części wynagrodzenia jest związane niestety z dodatkowymi kosztami dla opiekunów. Tych roszczeń nie dochodzi się bowiem w Polsce w bezpłatnym postępowaniu przed sądem pracy tylko przed sądem cywilnym. Postępowanie przed sądem cywilnym jest natomiast związane z obowiązkiem uiszczenia opłat sądowych.
Opiekunowie i opiekunki, którzy nie otrzymali wynagrodzenia za swoją pracę za granicą, nie mają najczęściej dodatkowych środków na pokrycie opłat sądowych i adwokackich. Dochodzenie praw w Niemczech przed sądem pracy niestety także związane jest z podobnymi opłatami, ale w znacznie wyższej wysokości. Do tego dochodzą czasami opłaty za usługi tłumacza przysięgłego. Te dodatkowe wysokie koszta, nieznajomość języka, niepewność co do wyniku sprawy skutecznie odstraszają pracowników od dochodzenia swoich spraw na drodze sądowej.
Osoba, która właśnie wróciła po wielotygodniowej wyczerpującej pracy, świadczonej często w dzień i w nocy, często w katastrofalnych warunkach mieszkaniowych nie ma często po powrocie do Polski ani sił fizycznych, ani psychicznych zajmować się dochodzeniem swoich praw przed sądem w Polsce lub w Niemczech. Ma ona najczęściej inne pilne zobowiązania związane ze spłatą rat, opłatami za mieszkanie, utrzymaniem rodziny, rezygnuje z samotnej walki o swoje prawa i szuka innych ofert pracy.
Dr Sylwia Timm LL.M – prawnik, doradca i ekspert w dziedzinie pracy w opiece domowej i służbie zdrowia w Niemczech
Dodaj komentarz
Komentarze